Showing posts with label ARTICLE. Show all posts
Showing posts with label ARTICLE. Show all posts

Sunday, 3 March 2019

KOHHRAN UPA THLAN THU - H. Laldanmawia


Juniper Article Dt.3rd March 2019

*KOHHRAN UPA THLAN THU*
                   - H. Laldanmawia

Kohhran Hmangaihtu Mi Chi hnih:
Kohhran hmangaihtu-ah hian mi chi hnih an awm a. Pakhat chu kohhran mualpho hlaua kohhrana thil fel-hlel pawh zep ngat ngat chi an ni a. Hetiang mite hi chuan mi pawi sawi an hlauh tel avangin dik lo taka thil tih tum an awm pawhin do dal lovin an en liam mai a, an tha duam ringawt thin. Kohhran hi a nihna ang angin an thlir thei a, mi dik lote hming chhiatna tur leh kohhran mawi lohhna zep chu kohhran hmangaihnaah an ngai a. An insumtheihna hi a fakawm hle.
           Pakhat ve thung chuan kohhrana dik tawk lo awm ni a an hriat chu kohhran a kal sual loh nan siam that hna an thawk a. Dik lo ni a an hriat an do dal a, huat pawh an hlawh fo thin. Siam that hna thawk tur hian huaisen a ngai a. Rilru dik neih a ngai bawk.

Tha Ka Tih Zawk:
 Heng mi chihnihte zia-ah hian tha ka tih zawk chu siam that hnathawktu hi a ni. Chuvangin, mipui hriat awm chin leh kohhran tana him chin ni a ka ngaih kohhran hmangaihna avangin ka sawi dawn a ni. Pathian pawi ka sawi a nih chuan ngilneihna Pathian chuan ka chungah zahngaiin min ngaidam se tih hi ka tawngtaina a ni.

Mi Thenkhat Tih dan:
Pawl thenkhatin Kohhran upa an thlan dan chu; inthlan inkhawmnaah vote nei thei chin hmun thuma thena hmun hnih an inkhawm a ngai a. Thlan tur hming chhawp chhuah bik awm lovin kohhran mipui zawng zawng zinga mi an duh duh an phek thlan tawp a. Vote tla hmun thuma thena hmun hnih hmute chu upa atana tlingah pawm an ni. Keini aia kohhran member tam zawk fete hian upa an neih tlem zawkna a awm bawk. An inthlan danah hian tlin a har em avang pawh a ni mai thei an upate an dah sangin an ngai ropui hle. Hetianga inthlan hi a that loh theihna chu; a ruka lo campaign theih a ni a. Mahse, kohhran thil a nih avangin boruak thianghlim lo hi chu a thleng ngaih meuh lo ni awm a ni. Khawi laiah emaw chuan sawi tur tingin lo campaign chu an lo awm ve mah na. Ka sawi tum chu mipuiten an chhia leh tha hriatna zalen taka hmangin an duhthlanna an hmang thei a, Dictator taka rorel a awm lo hi a ni.

Kan Tih dan:
Keini chu danin a phalsak angin Pastorin a duh duh a ruat chhuak a, a duh leh kohhran Committee a rawn thei a, a duh loh leh a rawn lo thei bawk. Chutianga Pastorin a ruat chhuahte chu mipuiin Secret Bollot hmangin emaw Ban pharin emaw kan thlan/nemnghehpui a ngai a. Hetianga tih hi a thatna chu; lo campaign viau theih a ni lo hi a ni.
          A that lohna lam ve thung chu; Pastor hian a duhsak zawng a ruat thei a. Mipuite hian upa tur ruattu Pastor leh upa atana ruat chhuahte hmaizahna  avangin an chhia leh tha hriatna hi zalen takin an hmang hreh thei a, an duhthlanna hi dan kawlawksak an ni thei.

        Pastor leh kohhran committee-ten uluk taka tawngtaina nen an ngaihtuah hnua an thlan chhuah Pastorin a rawn chhawp chhuak ni-ah mipui hian ngaihna an nei a, chuvangin, Pastor ruatte chu vote ngei ngei turah an ngai a. Chutiang tur chuan mipui rilru hi 'suk-sak' an lo ni tawh em? Chutiang chu alo nih hlauh chuan duhthlanna dikin mipuite hian upa an thlang lo fo ang. Tin, Pastorte hian an ruat chhuahte an tlin ngei theih nan dan bawhchhe chuang si lovin inthlanna an buatsaih thei bawk. Chuvangin, kan kal phungah chuan upa thlan thuah mipuite hian chanvo kan nei chau hle.

Tih dan a Chi-ri:
Upa thlan hun nghet kan nei lem lo. A Ni (day) nghet  bik pawh kan nei lem lova, Pastorin a tih hun hun a ni mai a. A chang chuan Sunday zingahte leh zanahte kan inthlang a. (Pawl thenkhat chuan sunday chawhnu hi inthlan hun nghetah an hmang) Kan inthlan dan phung pawh tihdan nghet a awm lem lo. Kan sawi tawh angin Pastorin a duh leh kohhran Committee a rawn a, a duh loh leh a rawn lova, a changin Secret  Ballot hmangin kan thlang a, a chang chuan upa tura ruatte chu a mal te tein mipui ban pharin vote lak a ni a, a chang leh upa tura ruat zawng zawngte chu  kan duh leh duh loh kan phar rual thung a. Heng zawng zawng hi dan hnuaiah Pastorin a duh dan danin a ti thei a. Chuvangin, Pastor kan neih zin leh kan tihdan kan thlak zing vel mai mai dawn niin a lang. Inkhualtelem ang chauh kan nihna chen a awm.

Fimkhur a Ngai:
Kum 1961 atanga lo ding tawh Bethlehem kohhranah hian kan upa fam tate leh la damte hian he kohhran tan hian an tha leh zung te, an thlan tui leh mittuite sengin chhungkua pawh enkawl tha hman lo lekin an vanglai tha an lo hmang ral a. Kohhran memberah pawh sum leh pai leh tha leh zung senga kum sawm tel aia tam thahnemngai taka lo thawk tang tang an awm teuh a. Chung mite zarah chuan tun hi kan thleng a ni. Chutih laia kum nga chauh rawn awma chhuak leh vang vang tur Pastorten kohhran Committee pawh rawn eih lova an duh duh kohhran hruaitu atana an rawn ruat ngawt a nih chuan kohhran hi kan dam lo fo thei.

Engtin Nge Kan Tih Ang:
Pastorte hian rilru thianghlim lo takin upa an ruat thin kan tihna a ni lova, dan kalh leh dan pelin Kohhran hi Form se kan tihna pawh a ni lova, dan hnuaiah Kohhran Committee rawn chungin thawhhona tha tak nen Pathian Kohhran hi Form se, mipuite pawh hian tawngtainna nen kan chhia leh tha hriatna hi zalen takin hmang ila, Pastor leh upa atana ruat chhuahte hmaizahna aiin Kohhran hruaitu atan kan duh ngei, hruaitu ena kan en theih tur upa atana thlan duhna rilru nei zawk ila. Church Board memberte pawhin 'tlak' hlauhna nei lovin 'fair' taka Kohhran hi form a nih dawn loh chuan kan pawm lovang ti ngam ila, Kohhran upate hi tun ai hian kan dah sangin kan ngai ropui zawk ang a, Kohhran hi a dam zawk bawk ang. Hetianga kan kalphung hi kan her rem deuh loh chuan Upa atana kan duh miah loh Kohhran Upa kan neih hun a thleng thei a, Pastorin a duh duh a ruat chuan upa atana mipuiin kan iai ruk deuh a vua leh vang zinga mi emaw a ngainat zawng bik riau emaw mihring lam induhsaknaa a ruat fuh hlauh chuan mipuite hian upate hi Pathian ruata an pawm theih loh hun a thleng thei bawk. Chutiang chu vanduaithlak takin lo thleng ta ila Church Board thu chhuak hi Pathian 'aw-ah' mipuiten kan pawm theih loh hun a thleng hial thei. Chuvangin, kan upa thlan dan hi bihchian a ngai hle.

Tihbik Ka Nei Lo:
Hetia kan sawi hian kan Pastorte kan dem a ni lova, tuna kan upate hi kan sit tihna a ni hek lo. Pastorte chuan dan hnuaiah an duh danin an ti a ni mai a. Kan upate pawh dan hnuaia kan thlan tlinte an ni. Kan sawi zawk chu; naupang inkhualtelem ang maia tihdan nghet pawh nei lova Kohhran meuh kan kal chi-ri lutuk hi siam tha ila, kohhran form hi Kohhran Committee kal tlang ni ngei se, mipuite hian duhthlanna zalen neiin kan chhia leh tha hriatna hi dik taka hmang chungin upa hi thlang ila, Bethlehem Kohhran, Kohhran hrisel tak hi Krista lo kal leh thlengin hrisel tha reng se kan tihna a ni. Bethlehem Kohhran hi a chhunga Kohhran member dik takte hian kan ven a ngai a. Thlaraua khata hlim chungin fel fai zawka kal theih a ni tih kan hriat a ngai e.

Sunday, 13 September 2015

KAN PATHIAN BAWM HI ILA LET ANG U - Upa K. Lalbiakthanga (Juniper Article 13 September 2015)


JUNIPER ARTICLE

KAN PATHIAN BAWM HI ILA LET ANG U1 Chronicles 13:3Upa K. Lalbiakthanga


Israel ten Pathian (Thuthlung) bawm hi an ngaisang em em mai a, Pathian tluk hial a ngaiin, hmun thenkhatah phei chuan Pathian biakin an be hial a ni. He bawm hian koh dan chi hrang chi kua lai a nei a ni.

A lo lanna hmasa chu Exodus 25:10 ah Mosia hnenah Pathianin, a siam dan tur chiang taka a hrilhna hi a ni. A dung 45 inches, a vang lam leh a san lam inang 27 inches ve ve a siam tur a ni a. A chhungah Mana hlumbela dah that (Krista taksa) , Thusawmpek (Pathian thu) te leh Aron-a tiang chawr (Thlaurau thianghlim) te dah a ni.

Israel ten hmahruaitu bera an hman Jordan lui kan dawnah pawh hmanraw pawimawh, Jerico khua an beihna ah pawh hmahruaia an zawn ngat ngat ani a, chuti taka pawimawh si chu, a reh vang vang a, Ebal tlanga dan chhiarna ah lo lang in, ramtiam an lak hnuah, Silo khuaah, inbiakna puaninah alo lang leh a, roreltute hun tawp lam, puithiam Elia-te enkawlna hnuaiah khan alo lang leh a, chumi hnuah Samuela hunlaia, Philistia mite nen an indo khan, Philistia miten an laksak ta a.  Asdot ah te, Gath ah te, Ekron ah te leh Beth semeo ah te an dahin thla sarih lai Philistia ho ramah a awm a, Chumi hnuah Kiriath-Jerim khua, Abinadaba inah kum 20 zet a awm hnuah , Davida lal kum 8 na ah Abinadaba in atrang chuan Lal Davida chuan a han la leh ta a, Jerusalemah ropui takin a luh pui a, puaninah a dah ta a. Chumi hnuah Solomona’n Temple a sak zawh khan hmun thianghlim berah an dah ta a ni.

Heta tang hian, khawnge a awm tih hi hriat a ni ta lova, engvang nge aw? tia kan ngaihtuah in Jeremia 3:16 thu hi alo lang a, chu chu heihi a ni, Lalpa thuthlung bawm an ti tawh ngailo ang a, an rilru ah a lut lovang a, hriatpawh an hrereng tawhlo ang. An thlahlel tawhlo anga an siam leh tawh hek lovang tih hi alo sawi a, “Eng vang nge?” kan tih chuan:
Thuthlung Bawm Thar siam a tum a ni: Heb 10: 15-16 kan en chuan “Chung ni hnuah chuan an hnena ka thuthlun chu an thinlungah ka thupek ka dah ang a, an rilruah ka ziak bawk ang” a lo ti a. Chuti anih chuan nang leh kei hi Thuthlung bawm thar chu kan lo  ni ta anih chu. Bawm chhunga thil chi thum an dah angin,  hriatpuitu pathum - Tui leh Thisen leh Thlarau chu nangmahah dahin a lo awm ta a, Nimahse Lal Saula hunlai khan kan lo ngaihsak hauh lo mai a” a tih ang mai khan heng kan chakna ber hi kan hlamchhiahin Philistia hoin min laksak ve mai ang tih ava hlauhawm em! Kan chakna Pathian bawm hi i la leh teh ang u. 

1. TAWNGTAINA:
Samuela chuan Tawngtai bansan hi “Sual a ni.” a ti tawp mai (1 Sam 12:23)
Ringtute chakna chu tawngtai hi a ni si a, hawh u, tun ai hian tawngtai i uar ang u.

2. INKHAWM: 
Heb 10:25 “Thenkhat tihdan ang a kan inkhawmte bansan lovin” a tih ang hian kan Pathian biak inkhawm  hi ringtu hna a ni a, mahni hna thawk peihlo kan nih chuan Paula’n “Ei pawh ei suh se” a ti a ni. Rawngbawltu chin ngat phei chu tun aia uar zawka inkhawm kan chin ava tha em.

3. THLARAUAH
Thuthlung fate kan lo pian chhuahna atana pawimawh chu Thlarau Thianghlim hi a ni a, kan chakna ber pawh a ni e. Chuvangin “Thlarauva khatin awm rawh u” min ti hial anih kha.

4. LALPA A LAWM:
Nehemia 8:10 “Lalpa Lawmna chu in chakna a ni si a.” tih kan hmu a, Keini hi engah nge kan lawm ve thin le? Paula chuan “Lalpa ah chuan lawm fo rawh u, min lo ti bawk a, Habakuka paw’n “Lalpa-ah chuan ka lawm zel ang” a tih angin ‘Thil’-ah lawm mai lovin Lalpa a lawmna hi kan chakna a nih hriain Lalpa-ah i lawm ang u.
Awle, sawi tur tam tak a awm, kan sawi senglo ni mai teh se. Kan chakna theuh Pathian bawm hi I la leh teh ang u, tiin kan insawm a ni e.
Lalpa’n Malsawm Che U Rawh Se.


********************

Juniper Editorial (6 September 2015)



Fate Tawiawm...

Sunday School Conference chu kan lo thleng leh dawn ta reng mai a, Sunday School Conference a mite mit la ber leh kan ngaihven ber, kan ‘Main Event’ chu naupang intihsiakna hi ti ila kan sawi sual tam awm love. Conference intihsiakna atan hian zirtirtute an tang ang bawkin naupangte pawh an tang thei hle a, a bikin a te lam, primary leh junior department te phei hi chu an phak ang tawk hian an tangin thahnem an ngai ve thin a, chuti anih avang chuan Conference hi an ngai hlu a, an ngaipawiawm em em thin a ni.

Kan faten an ngaih hlut em em Pathian rawngbawlna ni bawk si hi nu leh pate hian kan hlutpui tawk lo ang tih a hlauhawm a, kan hlutpui chuan kan fate hian nuam an ti a, an phur a, inrintawkna an nei thin a, tin an thiltih kha thiltha a ni tih an hriatna tura phurpuia fuih sauh sauh hi a pawimawh hle a ni.

Naupang thenkhat chu an inkhawmpuiniah thahnemngai takin an theihtawp an chhuah a, mahse tawiawmtu hmel an hmuh ve loh hian hrehawm an ti a, hlulo bik riaua inhriatnate an neih phah thei thin a ni. Kan fate thil tha tih hi chu phurpui thiam ila, hmasawn zel turin leh ti chhunzawm zel tura fuihtu ah tang thin ila a duhawm hle mai.

Thawmhnaw thar neilo mahse an nu leh pate hnen atanga ‘Support’ tha tak an dawn chuan an hlimna a nep chuanglo a ni tih hria ila, nu leh pate hian kan fate thil tha tih hi i tawiawmin theihtawp chhuahin i phurpui hram hram thin ang u. Chu chuan thil thalo tih duhna lak ata a chhanhim thei a ni.


******************** 

Kawr Thar - C. Lalnunfela (Juniper Article 6 September 2015)

JUNIPER ARTICLE

KAWR THAR
C. Lalnunfela

Khawmpui kawrthar nei naupang ho chu hlim em em hian an nu leh pa, unau leh thiante nen chuan an ri laih laih a. Kil khat ah chuan Sangsangi chu ngui hmel takin amah chauhin a thu a, naupang hlim taka infiama in um kawi zawr zawrte chu awh hmel tak hian a lo thlir dauh dauh a. An zirtirtunuin a rawn hmuh chuan, “Sangte, engatinge i va hlimloh hmel ve, khawnge I nu?” a ti a, Sangsangi chuan a chhang lem lo. Mahse a hrethiam nghal mai. Sangsangi chuan inkhawmpui hma khan a nu hnenah kawrthar lei a ngen ve a, mahse a nu dinhmun chu naupangte mahnise a hrethiam em em a, awt ve em em mahse kawrthar nei thei dinhmunah a dinglo tih a nu chuan a hraithiam tir a ni. A pa damlai kha chu nise an fanu hmangaih em em pakhat chauh tan chuan chutiang han tihsak chu thil harsa a ni lutuk lem lo tur. Mahse an pa chuan chatuan ramah a hawsan tawh a, ani, nitina ei chawp dap tak meuh meuh tan chuan a harsa em atin ni. 
Lungngaih ni
Inkhawmpui ni a lo her chhuak a, Sangsangi chu a nu chuan kum hmasa krismas dawna an chhung lamhla deuh tawh tena an nau hak hlui an pek fai taka a suk chu a haktir a, a fanu chu rilru la thianghlim tih takah a nu hnenah chuan, “anu, Krismas-ah chuan kawrthar ka nei ve tawh ang tiraw?” a ti a, “mamte kan dam anga Pathian zarah kawrthar chu I nei em em ang”; “anu, ka mawi em?”; “Ka fanu hi khawvelah a mawi ber mai” a nu chu a hnuk a ulh teuh a, mahse a nu chaklo hmel chu a fanu chuan hmu se a duh silo a, insum hram hram chungin hlim taka inkhawmpuitura a fanu Biakin pana tlan liam ta chu mittui tla zawih zawihin a thlir liam ta kha a ni a.
“Ka tap Lalpa I ram ngai hianin; 
Chatuan Ram leh hmangaihte lenna chu,
Engtikah nge Lungngaih rumna,
Pela mittui tlak a hul ang?”
tih hla chu a rilruah a lo vawng vawng a. Zirtirtunu chuan a hrethiam em em a, Sangsangi chu lainat tih hriat tak hian a kuah ta vawng vawng a.
An nalhlo bik ang
  Ni, incheina hi a pawimawh khawp mai, puitlin tawh fe hnuah pawh hian thil thar leh thawmhnaw thar lawm hi a la rehthei lo chu nih si hi maw. Thuamhnaw pawimawhna hi sawi vek sen pawh a ni lo; a bikin puitling chin tawhah phei chuan kan incheina te hian kan awmna hmun a zirin mahni inrintawkna te min siam sak thei em em a ni. Mahse nu leh pa tam tak hi chu, abikin nu lampang hi an ni zual, kan faten an duha an ngen ngawih ngawih vang pawh nilo, keimahni zawk hian mi zingah an nalhlo bik ang tih hlauin rualawhna tullo tak kan fate tan kan nei a, kan ti thei tih vang hian unau nu, unaupa kan tih kan chheh vela mite hrehawm tih ngawih ngawihna tur a ni ang tih pawh dawn pha manglo hian kan ti leh mai thin. A then chu han in show nan deuh te pawh kan hmang amawni, kan lam te pawh hi Pathian fakin nge kan lama kan thawmhnaw fakna tih pawh hi ngaihtuah tham tak chu a ni. Tute kohhran hmeichhia ang deuha pulpit leh maicham vela an pangpar khawi leh an khawi dan sitail ringawt an rilrua a awm ang hi kan ni palh ang tih a hlauhawm khawp mai. 
Lal Isua incheina
Naupan laia khawmpui apianga thawmhnaw thar nei thin te pawh kha engteh ualah an inha chhuak lemlo chu nih hi maw. Keini lam hi chu kan la ziaawm viau a, khawmpui pawh nilo, thawhlawm khawntu nih avanga thawhlawm khawn dawn apianga kawrthar ngaih ziahna Kohhranah te phei hi chuan a neilo deuh tan chuan a va hrehawm dawn rua em. Chutih lai chuan lei leh vana ropuina zawng zawng neitu, kan Pathian erawh kha chu chhandamna kawngka min hawnsak tura leia a lo kal khan, hmun tlawm ber a rawn thlang chu a nih si kha; kan rawngbawl dan  leh kan Lal Isua Ideology hi chu inpersan tak a ni. Kross lera an khenbeh dawn pawh khan a chapal bun kha a pan tawh lutuk a, a hnuai a pawp hial tawh tih, ‘Khengbettu kutbawr chu’ tih ziaktu khan a sawi tak a sin. Neihloh tur kan ti chu a ni lo e; mahse hringnun hi incheina ringawt a ni lo, NUN a ni zawk kan ti mai a ni.

At A NGAI - Rev. KVL Hmangaihkima (Juniper Article 30 August 2015


JUNIPER ARTICLE

AT A NGAIRev. K. V. L Hmangaihkima

At a ngai  a ni tih hian a tum chu i a em mai tih nawn kher pawh ngai lova mi a sate ang a awm ve tur tihna a ni lova. Entirnan mihringah hian zak thei leh zak lo thei an awm a, a hun leh a hmun azira a tul anga zak chung chuang pawha zak lo thei ho hi mi fel, mipui chunglam a lengte an ni zawk a ni. Chutiang ang chuan mi a ni lo, mahse at ngaih hun a a tul anga a ngam tihna a ni. At a ngaihna chhan chu hetang hian han sawifiah ila. Khawvel finna leh Pathian finna  a awm a, chung finna te chu a indo reng a, khawvel finnaah cuan chapona leh uanna te, midang tana harsatna te, indona te, amah siamtu Pathian theihnghilhnate a thlen thin a ni (Deut 32:15). Chuvangin Pathian hian khawvel finna aia finna leh thiltihtheihna chungnung neitu a nih zia tih lan a tum thung a, khawvel finna chu ka ti boral ang a, remhre remhriatna chu ka paih thla ang a ti a ni. (I Kor. 1:19-20)
Tichuan Pathian finna leh khawvel finnate chu indo tlat mai an ni a, mahse indonaah chuan tiat  leh tiat, thiltihtheihna inang leh hmanrua pawh intluk nei an nih chuan a chak lo zawk pawhin chhuanlam tur a nei thin a, a chak lohna chu vanduaina angah chauhte ngaiin a rilru a tlawm tel thin lo a ni. Chuvangin Pathian chuan khawvel finna tih mualpho a tum danah chuan kawvelin chhuanlam tur a neih hi a remti lo a ni. Chuvangin tiat leh tiat inbei anga lan tum lovin, a lan danah chuan a chan chhe zawk chang ngei ngei tur anga ngaih theih turin hmanrua ho te te a hmang lui tlat thin a ni. Khawvel finna atanga chhut chuan thil ni thei lo, thil ho, hmanrua a hman tur awm ang chi ah pawh ngaih loh thilte hmangin khawvel finna leh theihnate chu tih tlawm a tumin a titlawm thin a ni. 
Tichuan khawvel finna chuan anmahni hnehna hmanrua chu an han en a, ho an ti a, mak tihna an nei bawk a, chuvangin an finna leh theihna aia chungnung a awm a ni tih leh an pathian aia chak Pathian a awm a ni tih an lo hriat phah ta thin a ni. Chuvang alawm khawvel finna tih mualphona tur a Pathian hmanrua atan a min pek apiang hi hmang hreh lo turin i a ngam ang u. Mahni inngaihlu a, chhang pawh nei si lo ai chuan, tuma ngaihsan loh chhiahhlawh nei chu a tha zawk tih a ni (Thufingte 12:9). 
Chuvangin Pathian hman theih a awm tur leh hman tlak ni tur chuan, kawvel finna te, a chankang leh a mawi leh a tunlaite kalsan fo a ngai a. Kan neih ve theih rengte nei lova kan awmte a ngai fo bawk a. Mi mamawh angte kan mamawh ve tho va, a mamawh hlei hleite pawh kan ni a. Tin, thenawmte pawhin an nei a, an pum a nat phah si lo. Kan tana tih ve mai awlsam lutuk tur ten min hual vel a, mahse kan tisa mamawh apiangte hi kan thlarau lam nun tan hrisello tak a nih theih thin si avangin, mi a leh changkang pawh thlir phak lo ang maiin kan kalsan a ngai si thin a ni.
Chuvangin kan at vang leh mawl bik vang ni hauh silo hian mi aho tih kan hlawh fo thin a ni. Mahse he khawvel finna te hi Pathian ngaih chuan atna a ni si a. Chuvangin Pathian ngaiha mi fing ni turin khawvel ngaihah hian i a ngam zel mai ang u. Lalpa chuan mi fingte ngaihtuahna chu a thlawn a ni tih a hria, tih ziak a nih kha (I Kor 3:18-20). Kohhran hian sum leh mi thiam kan mamawh, khawvel hnam hrang hrang huapa rawngbawl kan nih avangin mizo tawng chauh nilo tawng dang pawh hmang thei lehkhathiam leh hma thlir nei thiamte kan mamawh em em a ni. Mahse Pathian hman theih leh a hmanrua iai lo nih a ngai si.
Kohhran hote hian hmun lo ram leh building thate, zirna sikulte, damdawiinte kan mamawh. Tin, biakin thate pawh kan mamawh em em a ni. Khaw tina biakin chhe pawl neih ziah hi a zahthlak. Mi ten thil tisualtute anga min sawichhiat kawngah pawh, kan thil tih thatte an hmuh avanga Pathian an chawimawi theih nan, khawvel mit hmuhah hian kan inpholan ve hi a ngai a ni. (I Pet 2:12). Mahse Israel ten Gideon-a hova midian ho leh Amalek hote do hneh nan belruak leh meichher leh tawtawrawt an keng ngam ang khawn kan hmsawnna hian Pathian hmanruate min iai tir lo se la, Lalpa pek ang apiang hi i inbel ngam zel ang u tih hi kan thunawn ni reng rawh se.
Rawngbawl hna hi eizawnna chi khat anga ngai lovin, Pathian min kohna chin thleng phak turin rawngbawl ila, kan kianga hnam dangte tih dan leh chin dan it-na hmangin in ti chhe lo ila, Lalpa min dahna apiangah lungawina nen hmalam thlir ila kan thlen china lungawi thiam chungin hmalam pan zelna chang erawh hria ila a tha. Hlawh hmutlakin thawk ila, ram nuamlo leh hrehawmte chu chenna tlak a siam turin i thawk ang u.
Rawngbawltu nihna tur dik tak chu duhlohna lam a kaih theih hi  a ni. Kan rilru a lang leh kan duh dan chinah te, kan peih tawk ang chiaha kan thawh hian nang chuan i mawhphurhna tlak ta huai niin i in ngai mai thei, mahse rah a chhuah em? A rah a tha em? tih hi a  pawimawh! Thusawi hlawhtling leh hlawhtlinglo chu a ngaithlatute ngaihdanah a innghat thin. Rawngbawltu hlawhtling ni tur chuan Pathian thawhpui nih a ngai. Pathian thawhpui tlak ni tur chuan hmanrua min  pek apiang leh min hunna chin zela lungawi thei khawvel ngaiha at a ngai a ni.

Inkhawm Kalphung - Rev. JH Zahluna (Juniper Article 23 August 2015

 INKHAWM KALPHUNG

Rev. JH Za Hluna

Kohhran a lo zahawm nan te, Kohhran chu mimal aia a ropui zawk zia a lan zel theih nan te, Kohhranah chuan muk tak leh puithu zawk, rau tak bawk sia Pathian dan thute zawm a nih zel theih nan te inkhawm dan kalphung zahawm tak a awm a. Pentecost Thlarau mite zingah Kohhran aia mahni rau chan dah lian zawk leh, mahni duh dan chu Kohhran kaldan tur emaw ti khawpa Thlarau chapo chang kan tam hle thin. Chuvang chuan Kohhran inkhawm dan kalphung hi kan zira, chumi mil tura mahni kan inher rem a pawimawh. Keimahni milin Kohhran hi kaih her kan tum tur a ni lo va, kohhran milin keimahni kan inher rem zawk tur a ni. Hei tak hi UPC Kohhran kan buai fona chhan bulpui a ni.
Kohhran inkhawmah chuan Chairman hi hna pawimawh tak chelhtu a ni. Chairmanin kaihruai lova tu tu te’n emaw lamtual atang te, mahni thuthmun atangtea inkhawm an rawn kaihhruai hian Kohhran zahawmna a bo va, inkhawm a deldul a, thenkhat tan ninawm a lo ni thin a ni. Hlasak hun te, tawngtai hun te, thuchah ngaihthlak hun te hi chairmanin vawn tlat tur a ni. A duh duhina ‘chumi hla chu i sa leh ang u’ an tih mai mai theih khawpa chairman hi zahawm lova awm tur a ni lo. Hla pawh hi chairmanin Kohhran boruak ena thlan a tha ber. Mahni tuipui zawng leh lung tileng zawng ni lo, kohhran boruak a zira kan tuipui ngei tur thlan mai tur a ni. Tute’n emaw an mahni mimal boruak atangin emaw, an chhungkaw boruak atang emawa an thinlunga hla lo lang an thlan thin hian, an boruak tawn ang tawng velo mipui tan tuipui a har thin a ni. Kan kaihhruaina hian mipui a huapzo ngei tur a ni.
Tantu hna hi hna pawimawh tak a ni leh a. tantu hi inkhawm Pathian hnena hlan tura ruat an ni a, chuvangin hun hmasa lama koh thin an ni. Tunlaiin tantu hi kan hriat sual nasa ta hle mai, tantu te’n thusawitu hmasa emaw an inti niin a lang. tantu nihna changute te hi inbuatsaih chiama sermon thlak ve ringawt tur an ni lo. Tantu chuan Pathian Thu sawi fiah ngai lova fiah sa Bible chang chhiar a tawngtai mai tur a ni. Chairman leh tantu tun chuan Pathian Thu tha leh fiah sa,  Sam le Thufingte atang te leh fakna hlabu lam te leh, Isua zirtirna fiah leh lang tlang  ho hi chhiar thin tur a ni. Zawlnei te thuril pui pui leh hun lo la awm tur chanchinte hi , sawifiahna hun a awm loh avangin Chairman leh tantu dinhmun atanga chhiar chi an ni lo tih hriat a tha.
Thuhriltu hi Inkhawm hun chanve aia tam mah pek kan nih thin avangin fimkhur a ngai hle. Thuhriltu tamtak chuan kan thusawi hunte hi kan huatzawng te beih nan te, mahni chhungkaw chanchin sawi nan te, kohhran rorelna a kan tel vel lohna thil sawina remchangah te hman kan chang fo thin. Thuhrlitu chu inkhawm hote Pathian thutaka chawmtu tura ruat an nih avangin tawngtaina nen uluk taka inbuatsaih tur a ni. Pathian Thu hi a nihna taka sawi a pawimawh a, mahni dinhmun tinghet tur emaw, kan huat zawngte inhmuh chhuah nan leh an chan tichhe zawng tura kaihlek tur a nillo.
Pathian Thu awih lo tute chu eng anga hausa leh mihrinna lam a zahawm pawh ni se, Pulpit tlang atangin thiam chantir ringawt tur a ni lo. Milian leh mite ber pawh a tha chu tha, a dik chu dik leh a dik lo leh tha lo na na na chu thalo leh dik lo kan tingam tur a ni a, an dik lohnaah thiam loh kan chantir mai tur a ni. Pathian Thu sawituin mahni duhna leh chakna tihpuitlin tuma rei pui pui sawi ringawt tur a ni lo. Pathian kohhran ho mamawh leh phak tawk zela ngaithlatute zah taka thusawi a pawimawh. Thuhrilru thenkhat hian kan chezia leh tawngka chhuakah mipui lam zah lohna leh deuna lama ngaih theihin thu kan sawi lek lek thin a, hei hi a tha lo. Kan thusawi ngaithlatute hi kan hnuai chhiah tur a ni lova, an rawngbawltu, an hnuaia awm kan ni tih hi kan inhre reng tur a ni. Thuhriltuah pawh, a engah pawh hian ‘THLARAU DAWTHEI” a awm theih thin avangin, thlarau dawtheiah kan tang tur a ni lo. Pathian min pek chin zel kan sawi hi a pawimawh hle a ni. Tin, tute tihdan emaw, an fiamthu thawh dan emaw chena copya thusawi hi mite’n an ei vak lo. Xerox copy ai chuan Original nge nge hi mite’n an duh zawk thin a ni. A bik takin tirhkoh zingah rawngbawltu hnungzuia kal tawh thinte’n an zui thina te an copy duh viau a. Inzui ta na  na na chu eng emaw laia tihdan in lak mai hi chu a awl hle thin a. Chezia leh thusawi dan hmang inchhun satliah hi chu a pawi lo, tawngkam hman dan leh fiamthu chena a ngai ang diak diaka kharchhawn hi chu a mi den a na lo duh deuh.
Khuangpu leh hla chang sawitu hi tun dinhmunah chuan Kohhran inkhawma chanvo pawimawh tak a tling ta. Tawngtaina leh inhlanna uluk tak neia hla hruai leh hla chang sawi hi thil pawimawh tak a ni. Mipui lam tui leh tui loh ngaihsak lek lova mahni tuina kalpui mai tur a ni lo va, tui loh na na na chuan hlate hi laknawn kher pawh a ngai lo. Hla sak a ni emaw, Pathian Thusawi a ni emaw,ning rawih khawpa tih hi a tha lem lo, a tlangpuiin kham lo lam zel hi a tha zawk.
Kohhran hi tunlai atan mai a ni lova, Lalpa lokal leh hma zawnga awma, Krista mo ni tura vana lak chhoh tur a nih avangin duhthawh tak te, hmahmawh tak tea kalpui rum rum tur a ni lo. Vawi hnih khat hla thlan sual avanga tawp mai tur a ni lo va, tu emaw rau avanga nung a ni hek lo. Zion Pathian khawpui, a mite himna tura Lalpa ruat leh din a nih avangin zahawm tak leh tha tak, rau tak leh fimkhur takin a kal zel dawn a ni. Pathian Thlarau hruaiin, kan zavaia tuna hlawk leh hlimawm thei ang bera kalpui tur a ni.
LALPAN kan zavai atan malsawm rawh se, AMEN

Thuthlung Kha Rawn Pawisa Ang Che - K. Lalfamkima Juniper 16 August 2015 Article



JUNIPER ARTICLE

THUTHLUNG KHA RAWN PAWISA ANG CHE

(Sam 74:20)
K. Lalfamkima

Khawnge kan ar mit tet khuan ve awl awl mai teh ang.
Ka hriatna leh ka thiamna erawh a tlem tih hrereng maih ila, a tlem avanga puang chhuah lo ringawt erawh ka ui ve ting bawk si a, ka hriat ang ang kan tiri ve ngawt mai teh ang. Thinlung leh tihtakzet erawh chuan min lo chhiar chhuah sak hram dawn nia.

DAVIDA CHUNGCHANG THU:
David-a leh Jonathan-ate khan an dam chhung atan thian rinawm ni turin thu an thlung a; Jonathan-a khan David-a chu engtikah emaw lal ala ni dawn tih a hre reng a, chuvang chuan a hnenah, a thlahte lo la awm zel turte chunga zahngai turin a ngen lawk a ni.

Jonathan-a thih hnuah pawh David-a chuan an inkara thuthlung kha a hre reng a, mahse Jonathan-a fate emaw Saul-a fate emaw an la dam leh dam lohte an awmna chinte a hre lova, lal Saul-a chhiahhlawh lo ni tawh mi pakhat Ziiba chu a kova, “Lal Saul-a chhungkaw zinga la dam hriat i nei em? an la awm chuan an chunga Pathian ngilneihna lantir ka duh a ni” a ti a. Ani chuan, “Pakhat ka hria, a la dam a, chumi chu Mephibosetha, Jonathan-a fapa a ni a, a ke pawh a bai nghe nghe,” a ti a. Davida chuan, “Khawiah nge a awm?” a ti a, Ziiba chuan, “Heta tanga hla vak lo Lo-dibar-ah Amiela fapa Makira inah a awm.” a ti a. Tichuan Davida chuan a rang thei ang bera Mephibosetha chu a hnena hruai turin mi a tir a, mahse Mephibosetha chuan a hlauva, a pu lal Saul-a khan Davida chu thah tumin vawi tam tak a bei tih a hre reng si a. Tunah hian chu phuba chu a la ve mai ang tih a hlau hle mai a, mahse David-a chuan “Hlau suh, tihnat che ka tum reng reng lo. Puih theihna che ka nei dah law’ maw tiin ka inah hian ka ko zawk che a ni. Hmanah khan i pa hnenah i fate chungah thatna ka lantir ang tiin ka lo tiam tawh a, chu chu ka la vawng reng a ni. I pu lal Saul-a ram lo ni thinte kha ka pe let leh vek ang che a, chubakah ka hnenah lal inah hian khawsa ve la ka duh a ni” a ti a.

Mephibosetha chuan mak a ti lutuk a, leiah a bawkkhup a, “Aw lalber, chutianga thatna zozai chu ka chungah engtin nge i lantir theih zawk le a ti a.” Davida chuan, Ziba chu a kova, “I pu tupa Mephibosetha hnenah hian a ram lo ni tawh zawng zawng kha ka pe let leh a, nang leh i faten a ram chu enkawl sak ula, a ni hi chu ka hnenah a khawsa ve ang.” a ti a. Chuta tang chuan Ziba leh a chhungkuate leh a chhiahhlawh mi sawmhnihte chuan Mephibosetha ram chu an enkawl a, buh leh bal an ching a, Mephibosetha erawh chu lal David-a inah chuan a khawsa ta thung a. David-a fapate ang maiin a khawsa ve ta a ni.

Khawevel sawrkar hrang hrang hian an thenawm ramte leh ram dang nena an insumdawn tawnna tur atan emaw ramri chungchangah emaw an mi leh sa an mante emaw inthlengin thu chi hrang hrang an thlung thin a, chuta a bawh pelh leh a tisualte chu nasa takin an bei mai thin a ni. Chutiang bawkin Pathian hian kan hnena thuthlung min pek hi rinawm taka zawm turin leh a thuthlunga dingnghet turin min ko a ni. Lal David-a pawh hian a thian a kawmngeih em em leh a thurualpui ber mai lal Saul-a fapa Jonathan-a nena an thuthlun chu hrereng in Jonathan-a fapa la dam chhun Mephibosetha, ke bai lehnghal chu lal Inah, lal dawhkan kil ve turin a dam chhung zawng awm tura lal Davida’n a ti ang hian keini pawh hian kan thuthlung tuiah leh thlaraua kan pianthar hi a van pawimawh dawn tak em! Tuiah chauh kan pian a, thlaraua kan pian leh siloh chuan awmzia a va awm dawnlo tak em! Tui Baptisma ringawt hi a pawimawh a ni lova, tuiah leh thlarauah a ni kan piantharna tur chu. Chaw kan ei hian chawhmeh kan ei tel zel thin a, kan lo puar ta ang hian tuiah leh thlarauah kan pianthar a ngai a ni. Tui leh thlarau hi inkawp tlat a ni a, chuvangin a pawimawh hle a ni. Lal ISua’n a zirtirte hnenah a thawhleh khan a inlar a, vana a lawn dawn khan thu a thlung a - ‘Lal Isuan a chhang a, “Tih tak meuhin tih tak meuhin ka hrilh a che, mi tupawh tuiah leh thlarauah an pian loh chuan Pathian ram an lut thei lo ang.” - Johana 3:5 tih kan hmu a ni.

“Thuthlung kha rawn pawisa ang che, lei hmun thim laite chu nunrawnna awmna in a khat si a” Sam 74:20

Lalpa’n a thu chhiar tute mal min sawm theuh rawh se. AMEN.

Saturday, 1 August 2015

A TAK CHU KHAWIAH NGE? Upa K. Lalbiakthanga (Juiper Article, 2 August 2015)

JUNIPER ARTICLE

A TAK CHU KHAWIAH NGE?
Upa K. Lalbiakthanga


Awle, kan chang thlanin min duh dan chuan thlarau leh tihtakzeta chibai buk turin min duh a, he thu hmang hian a tak chu khawiah nge tih ka thinlungah zawhna a lo lut a, in sawi chawhchawrawi teh ang.

Kan khawvel hun hman mekah hian a tak leh a lem hi hriat hran a har em em tawh mai a, a lem apiang hi a mawiin min hip hneh zawk ta em ni? tih mai tur a ni ta in ka hria. Dawr bungrua pawh hi a lem a mawi zawk a, mahse a tlo lo zawk si. Kan nitin nun hona ah lah hian a lem hian min chiah hneh zawk ta a ang hle mai. A TAK CHU KHAWIAH NGE?

Thlarau lamah nise, harhna kan chan thin pawh hi a tak ai chuan a phuan sosangah kan tuihal a, harhna kan chan zin aiin a tak hmuh tur kan tlem si. “Thlarau chuan thutakah a hruai lut ang che u,” a tih lai hian khawvel mite tih ang tih ve zel theihnaah min hruai lut zawk em ni? tih mai a va awl em!

Pangpar tak anga rim chhuah thei nun kan neih a va tha em! A lem chuan zu a nei lova, khuai leh phengphehlepte pawhin an bawm ngailo. Pangpar tak anga rimtuina chhuaka mite hnaih ngam nun kan neih a va tul em. A TAK CHU KHAWIAH NGE?

Pathian thuah lah, Hebrai 5:12 a kan hmuh ang maiin “A hun ngaihtuah chuan zirtirtu ni tawh hial awm hi A, AW, B-te chu zirtir in ngai leh ta maw” a tih ang mai kan ni a, thlarau leh tihtakzeta ti tu Lalpa’n a zawng si a, rah lawh tur a hmulo ang tih a hlauhawm e. Mite ngaiha mawia Amah biak hi a pawm ang em? A TAK CHU KHAWIAH NGE?

Kan thlarau chante hi infiah thin ila, mite tan malsawmna a ni nge mahni lawmna mai kan zawng zawk le. “Thutak lamah an beng an chhu ngawng ang a, thawnthu lamah an peng ang.” tih kan hmu a, thlarau par kan tlan a, hlim taka hun kan hmang zo hi fiamthuah kan lut leh a, Ephesi 5:4 kan en chuan fiamthu pawh tih loh a that thu kan hmu a, a taka rawngbawlna chuan, tuarna a keng tel a, mite tana malsawmna pawh a keng tel a ni. Rawngbawltute kan harh a hun tawh lo maw! A TAK CHU KHAWIAH NGE?

Khawvelah hian mi nun beidawng an vei huai huai a, Lalpa lam hawi thei lova sualin a man beh an va tam em! Sual phuarna hruite hlih saka hnehchhiahna tuarte chhuahtira, riltamte eitur pe a, hmangaih taka rawngbawlsak a, an pemahte hriak leh wine-te leih a, kan sa chunga kan chuantir theih nan kan hlimnate hian tlawmna nun min hruai thleng sela, chutianga rawngbawl tur chuan thlarau leh tihtakzeta Pa chibai buktu Lalpa’n a zawng a ni. A TAK CHU KHAWIAH NGE?

Tlawmna hi Thuthlung Thar rawngbawlna kawngpui a ni a, tlawmna nun nena rawngbawltu kan duh a, mahse keini lahin tlawm har kan ti leh si. A tak taka rawngbawl a lo tul hunah chhuanlam kan zawng a, fakna leh chawimawina khum reng chunga rawngbawl kan duh a,a langsar leh a hahdam china rawngbawla, Pharisai-te tawngtai ang maia tlang bum chauh em ni kan thawh tih a va awl thin em! A  TAK CHU KHAWIAH NGE?

Kan thupuiah “Pathian chu thlarau a ni a, a chibai buktute’n thlarau leh tihtakzetin chibai an buk tur a ni” a ti a, thlarau leh kan peih tawkin chibai kan buk zawk a ni lo maw? Thlarau leh tihtakzeta chibai min buk tura min diltu hi kan hringnun duhthlanna rilru hi a thih a ngai a ni. Thi theilo Pathian kha a thih angai angin kan mihrinna thi theilo hi a thih a ngai a ni. Chutah chiah chuan thlarau leh tihtakzetin rawng kan bawl thei zawk dawn a ni. A TAK CHU KHAWIAH NGE?

*******************

Sunday, 26 July 2015

KAN FATE I CHHANHIM ANG U

                                    Upa K. Lalbiakthanga

        Awle, Kan Sunday School Kumpuan hi ngaihtuah chian chuan a tulin a lo pawimawh hle a ni tih kan tunlai hunah hian a lo langin ka hria. Khawvel sualna sang zelah kan fate chhanhim turin nu leh paten mawh kan phur nasa hle in ka hria.

        Bible a kan entawn tur pahnih han tarlang ila:-
1. Nova: Ani chuan amah mai ni lovin a chhungte tan Lawng a tuk a, mite hmuhsit leh nuihsan pawi sa lovin Lalpa’n a hnena thu a sawi chu ring tlatin amah leh a chhungte chhanhim nan Lawng a tuk ngat ngat a, a fate a chhanhim a ni.

2. Joba: Fapa pasarih leh fanu pathum a nei a, a fate tan zing takah thovin an za a hming kimin inthawina a hlan thin. Keini fapa pakhat pawh kan buaipui a ni sia, theihtawp kan chhuah ava ngai em...

        Tin, tunlai khawvel changkannain a ken tel, tunlai Technology ina kan nun a tha lo zawng a a nghawng dan Research Team-ten an hmuhchhuah dante tlem a zawng lo tarlang bawk i la. Question hi zirlai 1919 in an chhang a, Kum 10-15 mi 207 in an chhang a, kum 15 chunglam mi 1430 ten an chhanna atanga mihring nun a nghawng dan tlem en ila:-

1. Mobile Phone:- Mobile phone hi thalaite zingah 99% (za a sawmkua pakua) in kan hmang a, hei  hian kan mut hun leh thawh hun min sawn sak dawr mai a, zan menrei phah nan kan hmang a, zingah lah kan tho thei ta lo!

2. Computer: Nitina hmang 70% (za a sawmsarih) awmin an chhut a, a tha lo zawnga nun a hruai dan an chhutin, “Sex lamah mi kai harh a ni” ti hi 84% (za a sawmriat pali) an awm anti. Tin, incheina kawngah pawh kan nun a hruai peng a ni tih hi 93% (Za a sawmkua pathum) an awm a ni, sawi tur tam tak a la awm e.

        Heng T.V en leh Computer Games khelh vangin kan fate nunphung a danglam nasa em em a, hengahte hian kan fate kan chhanhim ava tul tehlul em! Bul tan tha leh ang u hmiang? Fanaute hi Lalpa laka kan ro chante an ni si a. Nu leh pate hian T.V en hun leh Computer games khelh hun bite siam sak ila, Biak In lam hruai thlen tumin, Kohhrante pawn an puala chanvo siam sak dante ngaihtuah a, ruahmanna kan siamte a va tul em.

        A tawp berah chuan kan fate hi thuthlungah i chhanhim ang u, tichuan, khawvel sualna lakah pawh an him ngei ang. Kan fate i chhanhim ang u.
 
*************************

       

Saturday, 11 July 2015

KRISTA MO - Evan.Lalchhuanmawia Zote (Juniper Article 12 July 2015)

JUNIPER SERMON

KRISTA MO

2Korinth 11:2 ,Thupuan 19:7

Evan.Lalchhuanmawia Zote

    “Hlim takin awm ila, Amah i chawimawi ang u.Beramno nupui neih chu a hun ta si a.” (Thup 19:7 ). “Pathian thikna in asin ka thik che u ni; Krista hnenah chuan nula thianghlim anga ka pek theihna tur che u in, pasal pakhat ka hualsak si che u a.” (2Korinth 11:2)

    Kohran hi Krista mo tur (a nupui tur) kan ti thin a, anih dan leh a pawimawhna in zir ho teh ang u.

    Adama nupui atan hmeichhia a pe. (Gen 2:18-24) : Pathianin Adama chu amah chauh a awm tha a ti lova, a kawppui tur mi zawnsak a tum a, rannung tinte chu Adama hmaah a rawn hruai a, mahse chung zingah chuan a kawppui awm mi an awm loh avangin Lalpa Pathian chuan Adama chu tui takin a muthilh tir a, a nakruh pakhat a la a, chumi ai chu tisa in a awh phui tir leh a, a nakruh chu hmeichhiaah a siam a, Adama hnenah a rawn hruai a. A lung a awi hle ni tur a ni, “Heizet chu ka ruh ang ruh nei, ka tisa ang tisa nei ngei chu a ni” a ti a, Adama nupui tur chu a nak atanga lakchhuaka buatsaih a ni ta a ni.
    Rom 5:14 ah Adama chu lokal tur (Isua)  nen tahkhinna a ni, a tul avangin enge an inanna sawi leh lawk ila, Isua naka tui leh thisen hmangin a nupui tur Kohhran ho min din a tum a ni.
    Pahian engkim siamtu chuan , Eden huana a pawl thinten thuthlungah awm reng lovin, eiloh tur atih tak chu an lo ei tak avangin Eden huan pawna hnawhchhuah te an ni, (Isaia 54:7) ah “Mitkhap kar lek ka ma che a, nimahsela, khawngaihna nasa takin k hruai leh dawn cehe a ni.” ati a. A nupuia min neih leh ngei a tum ta a, min rawn zawng turin lokal a tum ta a ni.

Krista’n a nupui tur a zawng:
    Phil 2:5 kan chhiar chuan van ropuiona thlahlel loin leiah a thilsiam te anga ron changin a lo kal a. Miten anlo duh lo a,  an hai a,an tiduhdah a, anlo vaw nek a, chil te an chhak a, tihel nan lal puan senduk te an sintir a, hling lukhum an khum tir a; Tuifinriatte siamtu chu a tui a hal a, a pe tu tur tumah an awmlo. Zu thur chu intir a ni, chu mai chu anilo, nasa taka  sawisain thing krossah an khengbet a, a nakah feiin an chhun zui bawk a, thih thlengin a nupui tur zawngin a tuar a, A thihchilh a ni.
    Adama atanga alo entir ang ngeiin Isua Krista pawhin Kalvari Kross-ah a nak atang ngeia thisen leh tui luanchhuah tirin, A mo(a nupui) turte hi a buatsaih a, Isua thisen ring a, a naka tui luangchhuaka inbualfai te hi Krista mo tur diktak kan ni.
    A nupui tur mo chu engtinge a inthuam ang: Isaiah 52:1 “Aw Zion harh la, harh la, i chakna inbel roh. Aw Jerusalem khawpui thianghlim i silhfen mawi takte chu inbel leh rawh, i chhungah an lut dawn silo.” Monu chu a neitu tur leh midangten monu anihzia an hriat theihnan mo thuam famkimin a inthuam thin a, tichuan amah hre ngailo pawn “Saw nu chu monu a ni maw?” anti thei thin a ni.
    Keini pawh Krista nupui tur kan nih avangin mo kawr kan lo ha ve tur a ni.Chu kan mo kawr chu (Galatia 3:27) “In zingah Krista Isuaa Baptisma chang apiangte chu Krista-ah chuan in inthuam toh si a” a tih avangin Baptisma kan chan hian Krista nupui tur silhfen kan lo inthuam tihna a ni.

    A nupui tur chu eng tikah nge a rawn hruai dawn kan hre silo a, a mo (mithianghlimte) lam turin reiloteah a lo kal dawn a, chutih hunah chuan hruai kan nih ve theih nan lo inbuatsaih ila, lawr zingah kan tel velo ang tih a hlauhawm alawm. Chuvangin kan inthuamna silhfentehi tibawlhhlawh lo ila, tibawrhbanglo ila, miten kan nun an chhiar pawn “Krista nupui tur a ni bawk a, a nun a mawi hle mai” an tih theih nan kan awm danah fimkhur ila, Chanchintha nena inmawi nunchang pu zel ang u. Hla siamtuin,
Ngairu mo neitu au aw
A lo thang mek chhum zingah
Tlanten an lawm hla nen hmuak se,
Hosanna tia au rualin
A tih angin a lo lang tep tawha ni.

    Krista chauh pasalah nei turin in buatsaih ila, zirtirna dangten min lo chim mahse, keini chuan Pathian dang rawngbawl lovin, milem be hek lovin, “Pathian pakhatah minung pathum a awm a, thlei bik nei lova, rin leh biak tur” tiin zirtirna rawn vawrh mahse, Pasal Pathum kan nei dawnlo, Krista chauh pasalah kan nei dawn a, Paula pawn pasal pakhat chauh min hualsak a ni tih hrereng ila, kan Pasal tur Isua Krista tan chauh a mo tur te hi i inbuatsaih ang u.

Lalpa’n Malsawm Rawh Se.     

********************

        

Saturday, 4 July 2015

RUALBANLO - Evan. P. C. Lalrokima (Juniper Article 5 July 2015)


JUNIPER ARTICLE

RUALBANLO

(Rualbanlo Sunday 1st Sunday of July, JULY 5, 2015 pualin)

 - Evan. P. C. Lalrokima

A awmzia:
Rualbanlo (disable/disability) han tih hian mitdelna (blindness), khawhmuh fiah lo(6/24 aia chhia) (low vision), Bengngawng (hearing impairment), Rilru lama rualbanlo (mental retardation), Rilru natna(mental illness), Phar dam leh (leprosy-cured), leh ruh leh taksaa rualbanlo (locomotor disability) sawina ni ber a. Doctor(certified medical officer) in kawng hrang hranga a en hnua a a chunga kan sawi ang taksa/rilru lama harsatna 40% (zaa sawmli) aia sang an neih chuan RUALBANLO tia pawm a ni, hemi aia hniam te chu rualbanlo an ni ve lo.

Pathian thu atanga thlirna:
Taksa, rilrua fel lo leh dik lo, rualbanlohna hi pian tirh atang renga awm theih a nih rualin pian tirha rualbanlohna awm si lovin vanduai vang emaw chhan eng emaw vangin a hnuah rualbanlohna hi a awm thei bawk. Bible (Thuthlung thar)ah pawh Lal Isua khawvela a len lai niah mitdel te, bengngawng tawngtheilo te, phar te, piangsualte awmin a tidam tih kan hmu. Khawvel hmun hrang hrangah hian pianphunga harsatna nei hi mi tam tak an awm a ni.

Pathianin mihring hi chhan neiin a siam a; Johana 9:3 ah Lal Isuan pian tirh ata mitdel a tihdam khan, kha mitdelna kha Pathian hnathawh a chung a lanna tur a nih thu a sawi kan hmu anih kha. Mitdelna, bengngawnna, rilru lam fel lohna leh pianphunga harsatnate hi a tawngtu tan leh, a tawngtu nu leh pa, u leh nau, pi leh pute tan chuan hriatthiam a har thin hle ang. Nimahsela, Pathian remruatah a tel ve a ni tia zaka indawm kun emaw thinrima Pathian hnena vui mai lovin Pathian ropuina puanchhuahna leh Pathian hnathawh kawng eng emaw ti taka a lanchhuahna tura chung lam remruat a nih hi rina pawm thiam a ngai hle. Exodus 4:11-ah “ Mihring ka hi tu siam nge ni a, tawngtheilo te, bengngawng te, mitvar te, mitdel te pawh hi tu tih nge ni? Kei LALPA hian a ni lo vem ni? tiin Pathianin Mosia hnenah a sawi a. Mihring pianphunga rual kan ban lohna hi pian tirh atang emaw chhan eng emaw vang leh vanduai vang liau liau pawh ni se Pathian remruatna hnuaia awm leh thleng a ni tih hi ringtuten kan hriat fo a tul hle.

Kohhran hian engtin nge hma kan lak ve ang?
Rualbanlote hi kohhran leh khawtlang mipuite hian engtinnge kan thlir a? Engtin nge an chunga rilru kan put thin? Mi tam tak chuan anmahni leh an chanchin zir leh hriat tumna nei lemlovin ngaihdan siam sa kan nei a – mi danglam, mi mak sak, vanduai ve reng, chhawnchhaiha biak chhawhchhi awm lek, min tihlimtu(entertainer) ang leka enin nuihzat enin kan en ngai em? Tunlai tawng takin an chhung leh khatte hmuh phak lohah chuan ‘bawl’ berah kan hmang thin em?

Rualbanlo te hi kan chhungkuaah an awm ve lo a nih chuan hriatthiam pawh a harsa mai thei e. Engpawhnise, khawtlang/Kohhran mipuite hian hengte hi kan hriat reng a pawimawh:

(1) Rualbanlote hi Pathianin duh taka a siamte an ni
(2) Rualbanlote Biak in, puipunna leh khawlaiahte midang ang bawka tel ve turin dikna leh chanvo an nei.
(3) An harsatnaah hmuhsita endawngtu nilovin an mamawh tihsaka phuhru tu, an hmasawnna kawng dap saktu kan ni thei.
(4) ‘Mi ang lo’ tia kan nuihsawh rualin tumah mi ang kan awm lo. Tumah hi kan inang lo, kan hmel, kan rilru puthmang leh tihtheih zawng pawh a inang vek bik lo.

Rualbanlote hmasawnna tur hian sawrkar lam chuan a tih theih ang ang tiin hma a la mek zel a, an chanvo humhalh kawngahte, an zir theihna turte, eizawnna an dap theih tur te, an zin veivahnaa tanpui dan tur leh hmanraw mamawh leh an kalkawng tur thlenga ngaihtuahin dan (Act) bik thlengin a siam a. Rualbanlote an mahni phak tawk theuhah midangte tan phurtir nilova an kea an din ve theihna turin sawrkarin hma a la mek zel a. Hetih lai hian nang leh kei, khawtlang leh kohhran mipui, rualbanlo te chhungte hian engnge kan tih ve tur ni ang? Heti hian rilru siamin ke pen dawn the ang:

(1) An theihna (capabilities) zawnchhuah a, kan rim ngam a kan puih (support) a tul
An tih theihloh hmuh sak aiin an tih theih zawk kha hmuhsak a tul.
(2) Kan tu fate emaw a tuartute hian zak mai lovin kan nihna kan pawm thlap a tul a. Zah avanga Biak in leh puipunna hmuna kal loh, hruai tam lohah tlak lovin Hmasawn tura ke penin mi dangte nun ang zawm ve turin kan pui tur a ni.
(3) Hmasawn thei an ni tih kan pawm a chu lamah chuan fuiha tanpui tur.
(4) An chanvo (rights) humhalhpuitu nih tur
(5) Kan zingah thlamuang taka na tel theih nan thinlung, tawngka leh cheziaah anmahni kan tel tir a pawimawh
(6) Sum leh pai, kan kut, kan ke, kan tawngkam leh theihna hrang hrangin an tan malsawmna kan ni thei. Vawi khat mai ni lo vawi tam tak malsawmna nih hi a tha lehzual em!

(7) Keimahniin tihtheih kan nei tam lo anih pawhin sawrkar lama an hamthatna awm te kawhhmuha haichhuahpuitu kan ni thei.

(8) Kohhranah tam zawka an tal theihnan kawng kan hawn a pawimawh: Entirnan – Biak in leh quarters sakah ‘ramp’ (wheel chair-a kalna) siam sak te, Sunday school zirna kawngah mitdel leh khawhmuh fiahlo te tana zir ve tur siam te, bengngawng leh tawngtheilote hriat thiam ve tur zirbu buatsaih sak te, thalai thiltih nikhua leh a hlimawm lam programme-ah an tel ve theihna tura hun siam thiam te, Pathian chhandamna mamawh tho an nih avangin an taksa mai bakah an thlarau chhanhim a nih theih nana a theih ang kawng kawnga hmalak dan dap chhuahte, sunday school intihsiak thlenga ngaihngam tak leh lungsi taka an phak tawk an chhuah ve theihna tur atana intihsiakna boruak rit lutuk paih te thlengin kan siam thiam a pawimawh hle.

Heng bakah pawh hian kohhran leh chhungkua dinhmun a zirin rualbanlote enkawl leh dawmkanna tur, an tana kawng sialsakna leh an tana ke penna tur tam tak a la awm thei ang.

Kan hmaa mihuai kalte kha!
Beidawng suh! I taksaah rualbanlohna a awm maw? I chhung leh khat, i u leh nau, i tu leh fate zingah rualbanlo an awm maw? Eng ngatinge zaka i kimki deuh em ni? He dinhmuna ding hi mi tam tak an awm a, huaisen taka hmachhawntute chuan khawvel hi an hneh thin asin! Khawvel milar sawi zinga hmaih hauh loh tur Helen Keller kha mitdel bengngawng a ni a. Nimahsela, lehkhabu 14 lai ziakin article tam tak a ziak bawk. Scientist ropui Stephen Hawkins hi a puitlin hnuah rualbanlo a ni. Kum 21 a tlin hnu lawk 1963 khan natna khirh tak, hriatna thazam khawih chhe chi ALS (Amytrotic Lateral Sclerosis) a vei a. A natna avangin wheelchair-a nawr ngai a lo ni ta a, computer hmang chauha tawngthei a ni zawm leh bawk a. Mahse, khawl hmanga tawngin lecture pek a thulh chuang hauh lo! Khawvel scientist ropui berte zinga mi niin a lehkhabu ‘A brief History of Time” chu science khawvelah ngaihsan hlawh tak a ni. Greek miffing leh hla phuah thiam, epic poem ropui berte zinga mi The Iliad and The Odyssey phuahtu Homer kha mitdel a ni asin.

Chumai a la ni lo, English poet lar John Milton pawh kha kum 43 a nih hnuah a mit a del a, hla phuah leh thuziah a bansan chuang hauh lo. ‘Paradise lost’ pawh hi a mitdel hnua a ziah a ni. German hlaphuahtu ropui Beethoven pawh kha kum 28 anihin a beng a ngawng a, mahse hla phuah a thulh chuang hauh lo. Kristian hla tha leh sak hlawh tak tak ‘Ni ai pawhin I eng zawk e’, ‘Aw sualthim lungngaihthlak tak hian’, ‘ Isua hnenah ka him ang’ tihte phuahtu Fanny J Crossby hi thla 2 mi lek a nih laia mit del a ni a. Nikhua a lo hriat hnuah pawh a mitdel vangin vawi khatmah a vui lo. Kristian hla 9,000 zet a phuah asin!

Tlangkawmna:
Genesis 1:31 ah chuan ‘Pathianin a thil siam tha a ti hle si a..’ tih kan hmuh angin rualbanlote hi Pathian siam leh dinte an ni. Pathianin duhtaka a dinte hi hmuhsita nuihsawh emaw hi ringtu nihna nen a inhmeh lo. Rualbanlohna hi thenawm leh midangte ta a ni bik lo va, nang leh kei hi zan khar thilah pawh rualbanlo kan ni thei, kan zavaia ta a ni. Hawh u, kan mawhphurhna hre thar ila, an tan ke penin an tan malsawmna nih i tum zel ang u khai; ‘heng mite ber chunga ti chu ka chunga ti in ni’ titu Lal Isua zuitute kan nih hi! 

**************************

Sunday, 21 June 2015

SILOAM IN SANG - K. Lianthanga; Juniper Article 21 June 2015

JUNIPER ARTICLE

SILOAM IN SANG

K. Lianthanga

    Awle, a hmasa in helai Bible a Pathian thu hi i lo chhiar hmasa phawt teh ang. Luka 13:1-5 thu hi- “Tin, chutihlai tak chuan, tute emaw an lo awm a, chumite chuan, Galili rama mi, Pilata’n an thisen, an Pathian biakna sa talhte zinga a talhsaka te chanchin chu Isua an hrilh a. Tin, Ani chuan an hnenah, chu Galili rama mite chu chutiang thil an tuar avang chuan Galili rama mi zawng zawng aiin misual bik niin in inring em ni? Ni suh e, ka hrilh a che u, nangni pawh in sim loh chuan chutiang bawkin in boral vek ang. Tin, Siloam in sangin mi 18 a delh hlumte pawh kha Jerusalem khuaa awmte zawng zawng aiin misual bik niin in ring em ni? Ni suh e, ka hrilh a che u, nangni pawh in sim loh chuan chutiang bawkin in boral vek ang” a ti a, a chhang a. tih thu kan  hmu a ni.

    Awle, heng thu atanga ka han lak chhuak duhte chu, Galili rama mite an thisen Pilata’n laksakin an Pathian biakna a an sa talhte thisen nena chawhpawlh tura a laksakate ho kha miten Galili rama mi zawng zawng aia sual ta bika an ngai kha thil dik ber a ni lova, kha thil vanduaithlak tak kha an tuar avangin midangte aia an sual bik vang a ni lo tih ka rawn sawi duh a ni. Tin, chutiang deuh bawkin Jerusalem khawpuia in sang pakhat Siloam an tih chu alo chim naah khan mi vanduaina tawk mi 18 lai maiin nunna an lo chan palhte pawh kha an sual vanga khatiang thil kha tuar an ni hauh lova, Jerusalem mi zawng zawng aia sual ta em em pawh an ni chuang lova, an chungah vanduaina alo thleng mai a ni. Kha thilah khan engmah mawhpuh tur a awm lo. Khawvela kan awm chhung hian tute pawhin vanduaina kan tawk thei vek. Kan chungah eng natna emaw alo thleng thei, heng thil avang hian kan tawngkam pawh kan fimkhur a ngai khawp mai, ‘A chuti reng a ni, tuar tlak ania lawm.’ han tih maite hi a awl em em a ni. Galili mite khan vanduaina tawkte chanchin Lal Isua hnena an va thlen khan “Galili rama mite aia sual bik niin in ring em ni” tiin Lal Isua’n a lo chhang a. Tin, chutiang bawkin Jerusalem vanduaina tawkte chanchin Lal Isua hnena an va thlen pawh khan “Chutiang thil an tuar avangin Jerusalema mi zawng aia sual bik niin in ring em ni.” tiin Lal Isua khan a lo chhang a nih kha.

    Kan tunlai hunah hian eng nge kan an ve le? Miten vanduaina an tawk tih kan lo hriatin ‘A chuti reng a ni, tuar tlak a lawm, a tuar har zawk ngawt alawm .’ kan ti mai ang em? Lal Isua phih awh tum tumtute thinlung ang pu mite, an tlin lohna lai hmuh tum ran mi, Rulin, “ka mei rap se, chu ila” ti tu ang rilru pu mite an tuar na lam khawngaih ahnekin an tlin lohna lai hmuh tuma midang hnena a mualpho zawnga  sawi thin mi kan ni em? Lal Davida sawi angin kan nuten  min pai laia sual daih tawh vek kan ni. Pathian tana thianghlim saa piang tumah kan awm lo. Puitling kan nihin thil kalhmang tur kan hrethiam chauh a ni. Kan sawi tawh ang khan kan chhungkuahah eng vanduaina emaw a lo thleng ve thei tih hriain, mite vanduaina tawh chu elsen mai lovin thil awl tak a nih laiin chutiang lam rilru thalo tak mai chu kan pu tur a nilo reng reng a ni. an sual bik vang a ni lo ti zawngin Lal Isua min lo hrilh anih kha. Lal Isuan alo chhan dan kha i hre reng ang u. Keini pawhin kan sual kan simlo anih chuan sual nei rengin kan thi dawn a ni. Vanduaina lo thleng thinte hi kan sual bik vanga lo thleng a nilo tih hi Lal Isua zirtir dan  a ni.
Lalpa’n Malsawm rawh se.

********************

Sunday, 14 June 2015

PATHIAN KHAWNGAIHNA Evan Lalchhuanmawia Zote (Juniper Article 14 June 2015)

 JUNIPER ARTICLE

PATHIAN KHAWNGAIHNA

Evan Lalchhuanmawia Zote

II Timothea 1:9-10 “ Ani chuan akn thiltih angte ni  lovin, ama ruat leh khawngaihna ang zawkin min chhandam a, kohna thianghlimin min ko bawk a; chu khawngaihna chu leilung pian hmain Krista Isuaah chuan min pek a ni tawh; ”

Sam 89:49 “ Lalpa, i hmanlai khawngaihna, i rinawmnaa Davida hnena chhechhama i tiamte kha, khawiah nge a awm tak? ”

Isaia 54:7-8 “ Mitkhapkar lek ka ma chia; nimahsela, khawngaihna nasa takin ka hruai leh ang che. Ka thinur liamin mitkhapkar i lakah ka hmai ka thup a; nimahsela, kumkhaw ngilneihnain ka khawngaih ang che. ”

Isaia 55:3-7 “ In beng rawn dawh ula, ka hnenah lo kal rawh u. Ngaithla ula, tichuan in nunna chu a nung ang; tin, in hnenah kumkhaw thu ka thlung ang, Davida hnena khawngaihna tiam tlatte chu. Ngai teh, ani chu mi tin tan thu hretuah ka ruat a ni. Ngai teh, i hriat ngai loh hnam chu i ko vang a, nangmah hre ngailo hnam chu i hnenah anlo tlan ang, Mi Thianghlima avang chuan; ani chuan a chawimawi si chia. Hmuh awla a awm lai hian Lalpa chu zawng ula, a hnaih lai hian ko rawh u. Mi suaksual chuan a awm dan chu bansan sela, mi fel lo chuan a ngaihtuahte chu bansan sela, mi fel lo chuan a ngaihtuahte chu bansan bawk rawh se. Lalpa hnenah kir leh rawhse; tichuan, anin a ngaidam nasa khawp dawn si a. ”

Jeremia 6:16 “ Lalpa chuan heti hian a ti: Kawlkawngahte ding ula, en rawh u, Kawng tha awmna kawng hlunte chu zawt rawh u, Tah chuan kal ula, In thlarau tan chawlhna in hmu ang. Anni erawh chuan, ‘Tah chuan kan kal lo vang,’ an ti a. ”

Thufingte 16:25 “ Mi ngaiha kawng dik ni awm taka lang, A tawp chu thihna kawng ni si a awm. ”
Johana 14:6 “ Isuan a hnenah, ‘ Kawng leh thutak leh nunna ka ni; keimaha kal lo chu tu mah Pa hnenah an thleng ngai lo’.”

II Korinth 6:1 “ Tin, Pathian khawngaihna chu sawtpui lova in hmuh lohna turin, amah thawhpuituten kan ngen chiam a che u. ”

Ephesi 2:8 “ Rinna avanga khawngaihnaa chhandam in ni; nangmahni thawh chhuah a ni lo va, Pathian thilpek a ni. ”

    Min khawngaihna vang liau liaua chhandam ni turah kan in ngai a, kan inthlahdah a, kan nunah entawn tur hmuh tur  a vang hle a ni. Miten min chhiar a kan awmdan zawng zawng min hai lo, Krista chanchin tha nena in mawi kan nunah an beisei thin. Khawnge van kai tur chhu? Engvangin nge a kai bik ang? Baptisma a chan vangin maw? ‘Ani a kai chuan kan vawk nen lam kan kai ang’ anti thin a, zu no dawm reng chungin kai kan tum a.

    A khawngaihna(Baptisma) chu kan chang ngei a, mahse chu khawngaihna kan chan chu kan timualpho a, miten kan nunah sawtna an hmu chuang lo anih hi. Kan sawtpui theihnan pawh chuan “a ngenin ka ngen chiam a che u” a ti. Kan  nundan leh Krista chanchintha in mawi se la a tha hle ang.
    
Pastor te, Tirhkoh te, Upa te, LAD te, PYD te u, miten a nunah Isua a awm tawh anti em? Antih loh chuan in ngaihtuah chiang ila, a sawi a sawi mai mai lovin kan nun leh awmdan hian rah dik tum ila, tichuan kan nunah miten an hmu ang. Thuthlungah kan lut a mahse thuthlungah kan awm thinlo a ni.

    Thawhpuite thawhpui theilo, keini aia chungnung tur rahbeh duhna te, rorelna kawngah in huphurh a awm theih a ni. Chung mite nunah chuan miten enge an hmuh ang? Pathian phei chuan min ten ngawt lo ang maw?

    `Khawngaihna vang liau liauva chhandama koh kan nih hria ila, tumah inluling lo ila atha. Kan chetzia leh khawngaihna Chanchin Tha a thlawna kan dawn hi a thlawna pe chhuak tur kan nih hre rengin...’


**********************

Saturday, 6 June 2015

Thuthlung hi a lo va pawimawh tak em!! - K. Lalfamkima (Juniper Article Dt. 7 June 2015)

JUNIPER ARTICLE

“ THUTHLUNG HI A LO VA PAWIMAWH TAK EM!!!”

K.Lalfamkima


    He thu ropui tak hi famkim viau lo mahsela, thinlung tak a lo chhiar turin ka ngen a che u.
    Pathian in khawvelah mihring te Chhandamna turin thu a lo thlung a, thuthlung hmasa ber chu “ Eden huan thuthlung”, a ni a, huan lai taka thing awm rah erawh chu in eitur a ni lo. (Genesis 03:03 )

    Tin, Abraham a hnenah serhtan thuthlung a lo dah leh a ( Genesis 17:10-13 ) a kan chhiar chuan kan hmu leh a.

    Tin Nova hnenah Lawng tuk thuthlung kan hmu leh a, Genesis 06:14 kan en chuan “I tan Far thing in Lawng siam rawh”, tih kan hmu leh a, mahsela, Nova rawngbawlna kha a tla tha vaklo aniang, an chhungkaw member -8 chauh kha tui ata chhandamin an awm ta a, chumi anpui Baptisma kan hnena a thuthlun hnuhnun ber a zirtir sawm leh pakhatte hnen ngeia, a thlen chu, “Aringa Baptisma chang chu chhandamin an awm ang a, a ringlo erawh chu thiamloh changin an awm ang”, (Marka 16:15-16)

    Bible pakhat hmang vek siin dan hrang nuaih hi engtizia nge ni ta ang le? Hindu hoah khuan Trinitarian leh Unitarian an awm ve ang em le?, chutiang chu an awm ve awm si lova…

    Keini Bible pakhat ring theuh theuh si pawn dan hmang hrang lo awm ta hi Setana min beihna chikhat a lo ni a, chu chu hrethiam si lo hian Piantharna nei silo hruaituten kohhran an kaihhruai chuan ngaihdan awlsam leh mite tana pawm nuam thei ang berin an rilru an rawn her danglam sak a, IIKorinth 4:3-4 kan en chuan heti hian kan hmu, “NImahsela, kan chanchintha hi chhuahin a awm chuan, boral mekah te hian a ni khuhin a awm ni, Krista Pathian anpui, a ropuizia chanchin tha eng chuan anmahni a chhun en theihlohna turin chungah te chuan he khawvel Pathian hian ringlo te rilru a ti dang a”, tih kan hmu a, Helai thu kan chhiar zawh tak chiah hi Tirhkoh Pawla hian a lo hmu chiang em em a ni.

    Pathianin van a a lawn dawn a a thuthlung pawm harsa lo tak tur, a then tan harsa tak ni si Tui Baptisma hi luipui a ui kaih luh tum ang maiin an tang tlat mai thin a nih si hi…!!! Tichuan a awlsam ber leh a nihna tak rawn hailang tur chuan kan Pathian hian a thuthlung hi mi zawng zawng tan anih rual rualin, UPC tan alo thlung ta ber mai niin a lang ta. Avan ropui tak em! Lalpa chu fakin awm rawh se. Amen.
    I Timothy 4:10 kan chhiar chuan “Ani chu mi zawng zawng chhandamtu a ni a, a ringtute chhandamtu a ni deuh ber mai” tih kan hmu a ni.
    Kan Bible-ah hian thuthlung hi alo dah pawimawh khawp mai. Thuthlung hlui hunah pawh khan Thuthlung Bawm lamin an lo dah pawimawh a ni a, a bawm pawh khati khawp a dah pawimawh chuan, a thuthlung phei chu an van dah pawimawh lehzual dawn em!!

    Thuthlung bawm-ah chuan heng pathumte hi an dah a -
1) Arona Tiang chawr        2) Manna Hlumbela dah      3) Thusawm pek te an ni.

    Hengte hi ropui tak chu an va ni hranlo em! Mahsela, a dahtirtu Pathian erawh a ropui a ni. Chutiang bawkin, A thuthlung- tui Baptisma erawh ropui tak a nilo, a tirtu Pathian (a thuthlungtu Pathian) erawh a ropui a ni.

    Khawvel zawng zawnga Kristian-te hian kan tum leh kan Aim ber chu vanram kai a nih vek a rinawm a, chuti anih rau rau chuan, a thupek zawm chu kan tih tur dik tak a van nih hmel si vele. “A thupekte chu a khirh si lova.” tih kan hmu a ni. Mahsela a then tan hian alo khirh viaute pawh a ni mahna.

    Pathian thuthlung ropui tak hi alo pawimawh zia Pathian miten hla thuin an lo phuah chhuak a, a bik takin kan kohhran hlabu No. 622-na ‘Lalpa Thuthlung Ropui Tak Chu’ tih hla phuahtu, Pu Darrikhuma hian rau takin Pathian-in a lo pe a, a chang 3-na,

    “Pathian rama lut thei turin,
    Tuiah leh Thlarauah chuan
    In piangthar tur a ni tiin
    Lal Isuan min lo hrilh.” tiin a lo phuah a, van Pathian hi a thuthlungah vek alo kal leh ngei dawn si a.

 “Thuthlung kha rawn pawisa ang che, lei hmunthim laite chu nunrawnna awmnain a khat si a.”
(Sam 74:20)

    A chiartu zawng zawngte Lalpa’n a tharin malsawm rawh se. Amen.
   
 


Saturday, 30 May 2015

Connection I Nei Tha Em? - Jacky Lalruatmawia (Juniper Article 31 May 2015)






JUNIPER ARTICLE

CONNECTION I NEI THA EM?

Jacky Lalruatmawia

    Tunlai khawvel chankannain a ken tel Internet Connection hmangin Pathian Thu rawn chhawp chhuah ka tum dawn a ni. Thalaite leh nu leh pa thenkhatte chuan kan hria in a rinawm a, he thuziak hi a bikin thalaite tan erawh chuan hriatthiam awl tak anih ngei ka beisei. Broad-Band Internet Connection nei tur chuan Modem kan mamawh hmasa phawt a, Computer kan neih angai leh ta bawk a. Computer neiin Internet Connection nei ta ringawt ta ila, engmah kan la ti thei chuang lova, khawvel tukverh-a dak lut tur chuan Web Browser kan mamawh leh ta a. Tin, chu Web Browser hmang chuan kan duh duh kan thlirin kan ti thei dawn tihna alo ni. Movies/Games/Software,etc download kan duh thin a, hemi atan hian Torrent site-te leh site dang dangte atangin a download theih a. Browser ringawt hmanga kan download chuan a speed a hniam a, a chaklo thin hle a ni. Chumi harsatna su kiang tur chuan Download Manager a awm ve leh ta a, Internet Download Manager (IDM) hi entirnan lo hmang ta ila. Tin, Software/Games Crack version (full version) kan duh chuan Torrent site atangin awlsam tein a thlawnin a download leh theih bawk a, amaherawhchu torrent site ami download tur hi chuan Torrent Downloader kan neih alo ngai leh ta bawk a ni.

Connection & Fees = inpekna nun
Connection chi hrang hrang neih kan duh chuan pawisa chawi a awm ziah thin a, chutiang zelin Broadband internet connection-ah pawh hian pawisa sen angai a. Fee tha taka kan pek loh chuan an lo disconnect mai dawn a ni. Chutiang chiah chuan Lal Isua nena inkungkaihna (connection) tha tak kan neih theihna tur chuan mahni insen ralna nun neih angai a. Kan tha leh zung kan sum leh paite Lalpa tan ui lova kan hlan fo thin hi a tul hle dawn a ni. Sawmapakhat hi Lalpa chanpual anih ang ngeiin kan hmaih hauh loh tur a ni a, tin Lal ram alo zauh zel theihna turin Ramthim pual leh thil dang danga Kohhran hmasawnna kawnga kan sen ralna zawng zawngte hi a thlawn mai lo a ni tih hria ila. Lalpa nena inlaichinna tha tak min siamsaktu, Vana ro kan khawlkhawmna a ni tih hre rengin, thahnemngaih kan chhuah deuh deuh a tul hle dawn a ni.

Modem= BIBLE
Modem tih thumal hi Modulator-Demodulator tih tawngkam lam tawi a ni mai a.  Modem hi chi hrang hrang a awm a, tunah erawh hi chuan Broadband Modem chungchang kan sawi deuh  bik dawn a ni. Modem chuan telephone line atanga Analog Signal lo kal chu lo siam remin Computer-ah kan hmuh theih turin Digital Form in alo siam chhuak a, chutichuan internet connection tha takte neiin kan lo khawih theih phah ta a ni. Hetiang bawk hian, Pathian nen a in kungkaihna (Connection) tha kan neih theihna tur chuan Modem kan mamawh ta a, chu modem chu Bible hi a ni a. Chu Bible ah chuan kan tana tha tur tamtak, kan mamawh engkim awmna leh mi thianghlim kaltate chanchin ziak chu chhiar theihin a awm a. Ahmasaberah chuan Pathian nena Connection tha kan neih theihna tur chuan Bible kan neih hmasak phawt chu alo ngai ta a. Chu Bible chu nei ringawt si ila, kan chhiar ngailoh erawh chuan a nihna leh a tangkaina angin kan hmang pha dawn chuanglova. A tangkaina ang tak pawchhuak thei tur chuan taima taka kan chhiar thin a ngaih mai bakah Pathian thupekte kan zawm angai dawn a ni. Chutah tak chuan Pathian duhzawng leh a thu-te chu ilo hrefiah thei ang.

Web Browser = Tawngtaina
Internet connection chu kan nei ta a, a chhunga thil awmte hmu a hmang tangkai thei tur chuan Web Browser kan mamawh leh ta a. Chu Web Browser hmang chuan kan duh apiangte chu kan thlir thei ta a ni. Chutiang zelin Lal Isua nen kan inkar connection a that theihna tura tangkai leh ta chu Tawngtaina hi alo ni leh ta a. Internet-a lut a hmang tangkai tur chuan Web Browser kan mamawh ang bawk hian, Lal Isua chu keimahni-ah alo nung a, a tana mi tangkai kan lo nih ve theihna tur chuan Tawngtaina kan mamawh leh ta a ni. Tawngtaina chuan Bible-a a Thu Thianghlim kan chhiarte chu chiang leh fiah zawkin a hrilhfiahna min pe anga, kan thlarau nun nasa takin a chawm anga, Lal Isua nen kan inkungkaihna chu a tinghet zual deuh deuh dawn a ni. Tin, internet kan khawihin Browser hmanga kan duh apiang kan zawng (Search) thin ang hian, Tawngtaina chuan Lal Isua hnenah kan duh leh mamawhte thlen theihna min siamsak a, kan chaklohna laite a hnena kan thlen theihna awmchhun a ni a. Amah nena inkungkaihna tha tak kan siam theihna tura hmanraw tangkai tak pakhat alo ni leh ta a ni.

Download Manager = Thlarau Thianghlim
Sawi tawh ang khan Browser atang ringawt a download chuan a speed a muang em em a. Tam tak chuan Download Manager an neih thin loh avangin internet a thil awmte rang tak leh awlsam takin an download thei ta thin lo a ni. Lal Isua hi nunphung pangngai tak leh inti polite taka kan biak chuan kan thlarau nun a chaklo hle thin a, kan hul dup mai thin a ni! Thlarau Thianghlim pawlna tello chuan tanna hunte leh Thuhriltu hun hmante hi a huphurhawm hle thin a. Chumai bakah a Biak Buk pan chaknate pawh kan tlachham hle thin a ni. Chutiang anih avang chuan kan rinna kawngah leh thil tha tihna kawngah chakna kan neih theihna tur chuan Thlarau Thianghlim kan chan hi a pawimawh hle a ni tih alang chiang hle awm e. Ringtute tan chuan Thlarau Thianghlim hi Lalpa hnen ata thilpek leh chak lehzualnate kan neih theihna tura kan Download Manager tangkai tak a ni! Torrent site a thil awmte hi torrent downloader kan neih loh chuan a download theih reng reng lova. Chutiang zelin Lalpa Thuthlung Ropuitak mai hi, Thuthlung vuantute chauhin kan hmuin kan hrethei a. Hnamdang/Kohhran dang erawh chuan Thuthlung vuantu an nih miau loh avangin an hrethiam pha ve reng reng lo a ni. Torrent Downloader (Thuthlung) an hmu a, an chang ve anih ngawt loh chuan hriatthiam phak rual a ni lo!


************************

Saturday, 16 May 2015

Juniper Article Dt. 17 May 2015

JUNIPER ARTICLE
 
 
RINGTU TAWNGKAM
                                            By Arina Zote

    Pharisai ten uirenu denhlum tuma Isua hnena an rawn hruaia, a ngaihdan an zawh khan, kan Lal Isua khan tawngkam ngeiawm leh mei nei, tullo pui pui lo chhak chhuak duah lovin,” Sualna neilo apiangin deng hmasa rawhse”, damdiai leh awmzia nei takin alo ti mai a, a bak a sawi duah lo. Chu tawngkam avang chuan uirenu in thihna pumpelhin ngaihdamna a chang a, mifel famkima inhriaten sualna nei an nih zia an lo hriat chhuah phah bawk a ni.

    Inodui pahnihna a nasat zualpui lai, German Air Force thlawhna rualin, zing chhun zan zawm, chhumlo chat lova England ram an han bomb mup mup mai kha zawng a rapthlakin British mipui te kha an thlaphang tak zet zet a. Amaerawhchu, khatih hunlaia British Prime MInister rothap leh huaisen, Winston Churchill-a khan radio kal tlangin mipuite thu a chah a, a thusawi tawi fel, tawngtui tam duah lova tawngkam amzia neii taka, “ Khawmualah te, tuipuiah leh van boruak sangahte pawh beiin kan tang zel ang, kan tlawm dawn lo’’ a tih khan British sipai leh mipuite ah chona leh phurna thar a pe a. “ Battle of Britain” ah khan ropui takin hnehna an chang nghe nghe anih kha. Khami tuma Winston Churchill-a thusawi kha Khawvel History a thusawi ropui berte zinga mi a ni nghe nghe.

    Keini kristian, ringtu intite hian kan tawngkam chhuak hi kan uluk in mite mitmei kan veng thin em? Mite chuan Khawvel History nghawr danglam dawt thei khawpa mite rilru hneh thei tawngkam tangkai leh hmantlak an chhak chhuak thin asin. Kan tawngkam ve hian enge a rah chhuah, mite beidawnna leh rilru natna mai em ni a rah chhuah aw? Nitin kan in en leta kan inchhut nawn fo ava pawimawh em. Kolossa 4:6 ah chuan, “ Mitin engtia chhan theuh tur nge ni tih in hriat theih nan in tawngka chhuak chu, chi a al, khawngaihna tel ni fo rawhse” tih ziak kan hmu. Ringtu tawngkam ni awma mawi hi a awm a ni tih kan hriat a tha. “ Kei chu ka tawng liam puat puat a, ka thusawi hi ka hre rei lem hlei lova”, tihte kan chhinga, a lo dawngsawngtu khan a lo hriat reng a, a rilru tinatu a lo nih reng si chuan a zia lo viau ang le.

    Kan tawngkam chhuakte hi mitena Biakin hnaih leh pan an chak loh phahna chhante alo ni ru reng em? Mite tina a, beidawng leh intihhlum duh hial khawp rilru neih tirtu alo ni reng em? Nupa inngeih leh inthlahlel em emte inthen tirtu alo ni reng thei em? Pulpit leh Maicham atanga kan thu chhah chhuahte hi mitena Biakin leh Kohhran lak atanga tihtauh leh inkiltawih phah nana an hmanna chhante alo ni ru reng em? Kan tawngkam chhuak hi nula leh tlangval in hmangaih em em, kumkhua a nupa a insaim mai tawh turte in iai tira, in thentirtu alo ni thei reng em?  Nu leh pa ten kan fate tibeidawng zawngin tawngkam kan chhak chhuak fo em? Kohhran upa ni chung si in kan tawngkam mei nei tak tak avangte in kan faten mahni in chhuahsan duhna rilru an pu rum rum thin em? Tin, faten min hringtu, kan lei Pathian hmuh theih, kan nu leh pate rilru tina zawngin tawngkam kan cheh thin em? Thlarauva hlimna lo chan thar ve tak avanga an thahnem ngaihna duh khawp lovin a thim a var pawh thlulo leh hrehawm tamtak tuara Kohhran lo khai dingtu Pastor leh Upate sel zawngin tawngkam kan chhak chhuak fo thin em? Heng zawng zawng hi nitin i chhut nawn fo thin ang u. Jacoba 3-8 ah, “ Amaherawhchu, lei hi tuman an khawih ngam thei lo a ni; thihna hlawma khat, sual awm hle hle theilo a ni,” tih ziak kan hmu. Ringtuten kan lei kan ven that a, kan tawngkam chhuak chu chi a al, khawngaihna tel a ni tur a ni tih hi kan hriat nawn fo ava pawimawh tak em.
Lalpan malsawm rawh se.